Sau kỳ nghỉ dài cuối tuần nhân dịp Labor Day, nhà đầu tư Mỹ trở lại màn hình giao dịch, nhưng thay vì một nhịp khởi động lại từ tốn và dần dần, họ phải đối mặt với một cơn bão vĩ mô. Thị trường mở đầu tuần trong trạng thái lưỡng lự, giằng co giữa nỗi lo về một làn sóng lạm phát mới, cú sốc giá dầu và kỳ vọng ngày càng tăng rằng Cục Dự trữ Liên bang sẽ phải hành động cứng rắn hơn.

Tính đến cuối ngày thứ Hai, chỉ số Dow Jones (thước đo nhóm công nghiệp) giảm khoảng 0,6% xuống quanh 53.116 điểm, chỉ số diện rộng S&P 500 mất 0,1% còn 7.712,25 điểm, trong khi chỉ số công nghệ Nasdaq 100 đi ngược xu hướng, nhích tăng 0,3% lên 29.639,75 điểm.

Tâm lý bất ổn này là sự nối dài tự nhiên của đợt bán tháo hôm thứ Sáu: trước kỳ nghỉ, Wall Street đã giảm sau các số liệu vĩ mô, với Dow mất 0,5%, S&P 500 giảm 0,4% và Nasdaq Composite giảm 0,3%.

Yếu tố làm dấy lên làn sóng hoảng sợ chính là báo cáo việc làm tháng 8. Các doanh nghiệp Mỹ đã bổ sung 162.000 việc làm phi nông nghiệp, con số vượt rõ rệt ngay cả so với dự báo lạc quan nhất của giới kinh tế, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,1%. Trên Wall Street, những tiêu đề tích cực cho nền kinh tế lại trở thành tin xấu cho thị trường cổ phiếu: thị trường lao động nóng quá mức làm giảm khả năng Fed sẽ sớm nới lỏng chính sách.

Nhà đầu tư lập tức định giá lại các cược của mình. Theo CME FedWatch, xác suất tăng lãi suất 25 điểm cơ bản tại cuộc họp FOMC ngày 15–16 tháng 9 đã nhảy từ 49% lên 60%.

Các nhà đầu tư lớn bắt đầu điều chỉnh dự báo một cách khẩn trương. UBS là một trong những ngân hàng toàn cầu mới nhất đảo ngược quan điểm 180 độ. Nếu trước đây ngân hàng Thụy Sĩ này dự phóng không có đợt tăng lãi suất nào trong năm 2026, thì kịch bản cơ sở hiện tại lại giả định một lộ trình thắt chặt hơn nhiều: hai lần tăng, vào tháng 9 và tháng 12.

Nếu dữ liệu về thị trường lao động là một bài toán nội bộ đối với Fed, thì địa chính trị lại đang đánh vào những điểm yếu nhất của nền kinh tế toàn cầu và thổi bùng ngọn lửa lạm phát.

Giá Brent giao dịch gần 97 USD/thùng vào ngày thứ Ba trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang nhanh chóng. Đối đầu Mỹ–Iran đang bước vào một giai đoạn mới: sau các đòn tấn công của Mỹ vào tàu thuyền Iran, Tehran đã đe dọa sẽ đáp trả bằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực. Các báo cáo về vụ tấn công vào một nhà máy lọc dầu ở Jazan, Ả Rập Xê Út, càng làm tăng mức độ rủi ro.

Thị trường đang bất an trước nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn qua Eo biển Hormuz có tầm quan trọng chiến lược. Giá năng lượng cao hơn đặt Fed vào thế khó: ngân hàng trung ương phải quyết định liệu nền kinh tế có đủ sức chống chịu để chấp nhận chính sách tiền tệ thắt chặt hơn, trong khi lạm phát lại đang bị đẩy lên từ bên ngoài bởi giá dầu tăng cao.

Mọi sự chú ý giờ chuyển sang lịch công bố dữ liệu vĩ mô trong tuần này. Thứ Năm sẽ có Chỉ số giá sản xuất (PPI), và Thứ Sáu là số liệu lạm phát tổng thể — Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Những con số đó sẽ đóng vai trò “trọng tài cuối cùng” trong cuộc tranh luận diều hâu so với bồ câu. Chúng sẽ quyết định liệu Fed có tiến hành một đợt tăng lãi suất gây tổn thương cho thị trường vào tuần tới hay sẽ chọn tạm dừng, với hy vọng nền kinh tế có thể chống chịu cú sốc lạm phát từ bên ngoài mà không cần tiếp tục siết chặt.